Ligature
Kỹ thuật typography kết hợp hai hoặc nhiều ký tự thành một glyph duy nhất. Các ví dụ phổ biến bao gồm fi, fl và ff.
Ligature là kỹ thuật typography kết hợp hai hoặc nhiều ký tự thành một glyph duy nhất. Trong typography Latin, fi, fl, ff và ffi là các ligature kinh điển đã được sử dụng từ thời in letterpress để ngăn va chạm vật lý giữa các ký tự và đạt sắp chữ đẹp. Truyền thống này tiếp tục trong phông chữ kỹ thuật số hiện đại, nơi ligature được triển khai rộng rãi như tính năng phông chữ OpenType.
Cơ chế đằng sau ligature được định nghĩa trong bảng GSUB (Glyph Substitution) trong tệp phông chữ. Khi engine render văn bản phát hiện chuỗi ký tự cụ thể, nó vẽ glyph kết hợp thay vì từng glyph riêng lẻ. Ví dụ, khi "f" và "i" liền kề, phần ascender của f can thiệp vào dấu chấm của i, vì vậy glyph ligature chuyên dụng được thay thế để duy trì sự hài hòa thị giác. Sách thiết kế typography bao gồm lịch sử và cách sử dụng ligature.
Trong những năm gần đây, coding ligature trong phông chữ lập trình đã thu hút sự chú ý đáng kể. Các phông chữ như Fira Code, JetBrains Mono và Cascadia Code hiển thị != thành ≠, => thành ⇒ và <= thành ≤. Điều này cải thiện khả năng hiển thị toán tử và tăng cường khả năng đọc mã. Tuy nhiên, coding ligature hoàn toàn là biến đổi ở cấp hiển thị; mã nguồn được lưu với chuỗi ký tự gốc.
CSS cung cấp thuộc tính font-variant-ligatures để kiểm soát ligature. Sử dụng common-ligatures để bật ligature tiêu chuẩn và no-common-ligatures để tắt. Ngoài ra, discretionary-ligatures kiểm soát ligature trang trí, và contextual quản lý ligature phụ thuộc ngữ cảnh riêng lẻ. Khi sử dụng web font, bạn cần chọn phông chữ hỗ trợ ligature và bật rõ ràng ligature trong CSS.
Một quan niệm sai lầm phổ biến là nhầm lẫn ligature với kerning. Kerning điều chỉnh khoảng cách giữa các ký tự, trong khi ligature thay thế nhiều ký tự bằng một glyph duy nhất. Cả hai đều nhằm cải thiện thẩm mỹ typography, nhưng cơ chế của chúng khác nhau cơ bản. Trong hệ thống chữ viết như tiếng Ả Rập, nơi kết nối ký tự được tích hợp vào quy tắc cơ bản của ngôn ngữ, ligature không phải trang trí mà là thiết yếu.
Đối với đếm ký tự, ligature được hiển thị dưới dạng một glyph duy nhất về mặt thị giác nhưng nội bộ được xử lý là nhiều ký tự gốc. Ví dụ, ligature fi xuất hiện như một ký tự nhưng đếm là hai. Khi di chuyển con trỏ trong trình soạn thảo văn bản, bạn thường có thể điều hướng từng ký tự trong ligature. Công cụ đếm ký tự không bị ảnh hưởng bởi sự hiện diện của ligature, vì vậy bạn có thể sử dụng chúng một cách tự tin. Sách nhập môn thiết kế phông chữ giải thích mối quan hệ giữa glyph và ligature.