Dịch máy (machine translation - MT) là công nghệ chuyển đổi văn bản từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác mà không cần sự can thiệp của con người. Google Dịch, DeepL, Microsoft Translator và các dịch vụ tương tự đã đến với công chúng, được sử dụng hàng ngày để dịch trang web, bản nháp tài liệu kinh doanh và dịch hội thoại thời gian thực, phá vỡ rào cản ngôn ngữ.

Lịch sử dịch máy chia thành 3 thế hệ. Thế hệ thứ nhất - dịch dựa trên quy tắc - bắt nguồn từ các nghiên cứu thập niên 1950, chuyển đổi văn bản bằng quy tắc ngữ pháp và từ điển song ngữ do con người biên soạn. Thế hệ thứ hai - dịch máy thống kê - dựa trên các nghiên cứu thập niên 1990 và được đưa vào các dịch vụ dịch lớn trong thập niên 2000, học tương ứng về từ và trật tự từ theo xác suất từ lượng lớn dữ liệu song ngữ. Thế hệ thứ ba - dịch máy thần kinh (NMT) - được ứng dụng thực tế từ giữa thập niên 2010; thay vì thay thế từ và cụm từ, nó xử lý cả câu như một chuỗi liên tục nên bản dịch có trật tự từ tự nhiên hơn. Ranh giới giữa các thế hệ không phân chia rõ theo năm, và trong cùng một thời kỳ có nhiều phương pháp cùng tồn tại.

Mối quan hệ giữa dịch máy và số ký tự rất mật thiết. Cùng một nội dung biểu đạt bằng ngôn ngữ khác nhau, số ký tự thay đổi đáng kể. Tiếng Nhật "情報" (2 ký tự) trở thành "information" (11 ký tự) trong tiếng Anh, và "thông tin" (8 ký tự) trong tiếng Việt. Khi dịch giữa tiếng Việt và tiếng Anh, số ký tự cũng thay đổi tùy lĩnh vực và văn phong; các tỷ lệ kinh nghiệm chỉ mang tính tham khảo, không phải hệ số được bảo đảm, và con số còn phụ thuộc vào việc đếm theo ký tự hay theo từ, nên khi trích dẫn tỷ lệ cần nêu rõ đơn vị. Tỷ lệ này ảnh hưởng trực tiếp đến thiết kế kích thước nút bấm và nhãn trong bản địa hóa giao diện.

Giới hạn ký tự sau dịch là thách thức thực tế quan trọng. Lấy bài đăng trên X (trước đây là Twitter) làm ví dụ: giới hạn được ghi là 280 nhưng đó là cách đếm có trọng số, trong đó mỗi chữ Nhật, Trung, Hàn tính là 2, nên bài viết chỉ bằng tiếng Nhật bị giới hạn ở 140 ký tự; chữ Latin tính là 1 nên bản dịch tiếng Anh thực tế có gấp đôi chỗ trống, nhưng 280 ký tự vẫn có thể không đủ để diễn đạt hết nội dung của 140 ký tự tiếng Nhật. Meta description, quảng cáo, nhãn giao diện - những văn bản có giới hạn ký tự đều cần ý dịch hoặc tóm tắt thay vì dịch trực tiếp.

Điểm BLEU là một trong các chỉ số tiêu chuẩn để đánh giá chất lượng dịch máy. BLEU so sánh đầu ra dịch máy với bản dịch tham chiếu của con người bằng tỷ lệ khớp N-gram, cho điểm từ 0 đến 100. Cần lưu ý rằng cùng một bản dịch có thể nhận điểm khác nhau tùy cách tách token và số bản dịch tham chiếu, nên không thể đặt các con số do những bài báo hay dịch vụ khác nhau công bố cạnh nhau để so hơn kém; với các cặp ngôn ngữ có trật tự từ và cách tách từ khác xa nhau, bản dịch dù đọc được vẫn khó khớp N-gram, nên điểm thấp không đồng nghĩa với chất lượng thấp.

Hậu biên tập (post-editing) - công việc con người sửa đầu ra dịch máy - ngày càng được áp dụng nhiều hơn trong ngành dịch thuật. Dùng dịch máy tạo bản nháp rồi để dịch giả đối chiếu với bản gốc và sửa lại có thể hoàn thành nhanh hơn so với dịch từ đầu; nhưng khi bản nháp kém, công đọc lại và viết lại tăng lên và có khi còn tốn thời gian hơn. Khối lượng hậu biên tập phụ thuộc vào chất lượng dịch máy và số ký tự văn bản gốc.